Donanym dünyasynda son dönemin belkide en önemli ve büyük satyn alma operasyonunu AMD ATi'yi alarak gerçekle?tirmi?ti. Yaz aylarynda ba?layan satyn alma operasyonun son a?amasy da geçti?imiz aylarda tamamlanarak ATi resmen AMD çatysy altyna girmi? oldu. Fakat daha AMD-ATi arasynda yakynla?malar resmiyet kazanmadan, sadece spekülasyon bazly haberler tarty?ylyrken bile, sektör içindeki uzman ve analistler bu evlili?in iki ?irketin her ikisine yada en azyndan birine olumsuz etki yapabilece?ini ifade ediyorlardy. Aslynda geçti?imiz aylarda iki ?irketin birle?mesinin resmiyet kazanmasy ve tamamlanmasyndan sonra yapylan ilk ara?tyrma raporlary da bunu adeta do?rulamy?ty. Özellikle yurt dy?ynda detayly ve tutarly analizleri ile bilinen Jon Peddie ara?tyrma firmasynyn açyklady?y raporlaryna göre, ATi'nin ekran kartlaryna yönelik olarak, toplam pazardaki payy geçti?imiz aylarda %28'den %23'e dü?tü?ü belirtilmi?, ayny dönem içinde Nvidia, SIS ve VIA'nyn ise pazar içindeki paylaryny arttyrdyklary görülmü?tü. Toplam pazaryn yany syra ATi oldukça sa?lam bir konumda oldu?u dizüstü pazarynda ise ciddi oranda sykynty ya?amaya ba?lady?y anala?ylmy? ve pazar payynyn %63'den %47'ye dü?tü?ü ortaya çykmy?ty. En büyük rakip Nvidia ise ayny dönemde %37 olan pazar payyny %53'e çykarmayy ba?arabilmi?ti.
Y?te ortaya çykan bu rakamlardan sonra AMD ATi'nin pazar payyny tekrar eski günlere döndürebilmek adyna özellikle dizüstü çözümlere ciddi anlamda yüklenmeye odaklanmy? durumda. Zira rakip Nvidia son dönemde sürekli yeni model duyurusu ile dizüstü pazarynda daha aktif rol oynamaya ba?lamy?ty. ATi'nin pazar payyny arttyrmaya yönelik ba?latty?y yeni model atylymynyn ilk örneklerini Asus ile girdi?i ortak çaly?ma sonucunda ortaya çykan ve ilk etapta özellikle Asus'un dizüstü çözümlerinde kullanylan X1700, X1450 ve X1350 ile görmü?tük. Asus'un "Vista'ya Hazyr" odakly dizüstü modellerinde görülen bu yeni grafik çözümleri özellikle destek verdikleri, HD video formaty H.264 ile uyumlu ve HD-DVD ve Blu-ray filmler izlenebilmelerine imkaan sa?lamasy ile dikkat çekti. Tabii AMD'nin Asus ile bu noktada ortakly?a gitmesi de önemliydi. Zira Asus daha önce de Nvidia ile anla?maya giderek, ultra-portatif ve iddialy modelerinden AJ8 dizüstü serisinde, Nvidia'nyn yüksek performansly modellerinden GeForce Go 7700 kullanaca?yny açyklamy?ty.
ATi'inin bu alanda son sürprizi ise Mobility Radeon X1900 ile geldi. Aslyna bakylyrsa bir süredir AMD'nin (ATi) Fujitsu-Siemens ile mü?terek çaly?malary sonucunda, firmanyn dizüstü bilgisayarlar için hazyrlady?y en iddialy grafik çözümlerinden biri olan Mobility Radeon X1900, Fujitsu-Siemens'in Amilo Xi 1554 modelinde kullanylmaktaydy. Kysa süre önce yüksek performansly ve "elit" ürünleri ile tanynan ve geçti?imiz dönemde Dell'in bünyesi altyna girmesi ile adyny sykça duydu?umuz Alienware'in de Mobility Radeon X1900'ü Area-51 m5790 Special Edition modelinde kullanmaya ba?lamasyn paralel olarak AMD'de yeni grafik çözümüne dair detayly ve resmi bir açyklamayy yapty. Gelen bilgilere göre Mobility Radeon X1900 aslynda ATi'nin RV570 kod adly X1950 Pro modelinin dizüstüne uyarlanmy? özel bir versiyonu. Bilindi?i gibi 80nm üretim teknolojisi ile TSMC tarafyndan üretien RV570 grafik i?lem ünitesi zaten dizüstü tarafyna uzunca bir süredir göz kyrpyyordu. Çünkü 80nm üretim teknolojisinin sa?layabilece?i dü?ük güç tüketimi ve daha az ysynma gibi önemli avantajlar RV570'den adapte edilmi? yeni bir mobil çözümü firma adyna iddialy bir konuma getirebilirdi. Teknik özelliklerine bakty?ymyzda Mobility Radeon X1900 üzerinde 36 pixel shader i?lemcisi ve 8 vertex shader i?lemcisi bulunmakta. 256-bit bellek veri yolunu kullanan Mobility Radeon X1900 ayryca PCI Express x16 slotu üzerinden sisteme ba?lanmakta. Tabii kartyn sundu?u tam DirectX 9.0c ve shader model 3.0 deste?inden artyk bahsetmeye gerek yok sanyrym. Yine video i?lemlerine yönelik olarak, ATi'nin yeni çözümü kullanycylara Avivo deste?ini de sa?lamakta. Ayryca sunulan PowerPlay 6.0 teknolojisi ile de güç yönetiminde kolaylyklar getiriliyor ve dizüstü pilinin kullanym süresi performans ayarlanarak arttyrylabiliyor.
ATi Mobility Radeon X1900'ün bazy soru i?aretleri de ?u an için yok de?il. Zira firma özellikle yeni çözümün saat hyzlaryny açyklamy? de?il. Gelen bilgilere göre, saat hyzlary büyük bir ihtimalle dizüstü üreticilerinin tercihlerine byrakylabilece?i söyleniyor. Yine kartyn güç tüketimi ve termal yapysyna dair de herhangi bir açyklama yapylmazken bazy çykarymlar da yapylmyyor de?il. Yfade edilen ön görülerde, X1950 Pro'nun zaten 80nm üretim teknolojisine sahip oldu?u için termal anlamda bir sykynty yaratmayaca?y belirtilirken güç tüketimine yönelik olarak ise kafalar biraz kary?yk. Bugün X1950 Pro'nun 65watt civary güç tüketim de?erine sahip oldu?unu dü?ündü?ümüzde, bu de?er dizüstü bilgisayarlarda kullanylan modern bir i?lemcinin neredeyse iki katyna denk geliyor. Fakat ATi'nin 1950 Pro'nun mobil platforma adapte edilmesi syrasynda güç tüketiminde de iyile?tirmeler yapty?y bildiriliyor. Peformans anlamynda ise Mobility Radeon X1900 büyük oynuyor ve liderli?i hedef alyyor. Zira ATi'nin bundan önceki top modeli Mobility X1800XT ( 16 pixel i?lemci, 8 vertex i?lemci ve 550MHz saat hyzy ) bile hayli iddialyydy ki Nvidia bu alanda duyurdu?u en iddialy modeli olan GeForce Go 7950GTX ancak Mobility Radeon X1800XT ile birbirine yakyn performans sergileyebilirken, Mobility Radeon X1900 güçlü özellikleri ile aradan kolayca syyrylyp liderlik koltu?una oturacak gibi.